{"data":{"id":1917,"likes":0,"visited":680,"objectTypeFeature":1,"collected":false,"liked":false,"masterpieces":false,"signed":false,"title":"Maska rytualna \u201ekanaga\u201d","noEvidence":"MOK-17","positionNumber":17,"extraNumPatterns":[{"id":21389,"number":"MOK \u2013 M.O.\/A\/251","comment":null}],"technologicalDescription":"","originText":"dar","originContractors":[],"purchaseMethod":{"id":2830,"name":"dar"},"originPeriod":null,"signatureSigns":"","inscriptions":"","curatorScientificNote":"","analogies":"","placeExposure":{"id":35580,"name":"Muzeum Afrykanistyczne Miejskiego O\u015brodka Kultury w Olkuszu","comment":null,"image":""},"department":{"id":32992,"name":"Muzeum Afrykanistyczne Miejskiego O\u015brodka Kultury w Olkuszu"},"historicalProvenance":"","owner":{"id":36122,"name":"Miejski O\u015brodek Kultury w Olkuszu"},"descriptionRights":{"id":32444,"name":"CC BY 4.0 Uznanie autorstwa 4.0","image":"\/uploads\/media\/dictionaries\/copyright\/ccby_40.jpg","link":"https:\/\/creativecommons.org\/licenses\/by\/4.0\/deed.pl","restricted":false},"image":{"id":68497,"position":0,"filePath":"f8\/67\/f867c80426c5189c70c2e685c1d62b7c","extension":"jpg","altText":"Smuk\u0142a czarno-bia\u0142a maska z oczodo\u0142ami w kszta\u0142cie tr\u00f3jk\u0105t\u00f3w. Z cz\u0119\u015bci twarzowej wyrasta wysoka konstrukcja w kszta\u0142cie podw\u00f3jnego krzy\u017ca, z dwoma, przekrzywionymi belkami poprzecznymi. Dolna belka lekko przekrzywiona. Na ko\u0144cach obydwu belek poprzecznych deseczki Na dolnej skierowane w d\u00f3\u0142, a na g\u00f3rnej w g\u00f3r\u0119.","altTextEn":"A slender black and white mask with triangular eye sockets. A high structure in the shape of a double cross protrudes from the facial part, with two twisted crossbars. The lower crossbar is slightly tilted. There are small boards at the ends of both crossbars, pointing downward on the lower one and upward on the upper one.","vimeoUrl":null},"links":[],"additionalImages":[{"formFeature":3,"files":[],"description":null,"iframeSource":null,"iframeHtml":null,"isRemote":true,"id":68504,"position":2,"filePath":"55\/e2\/55e291bc0c6d8a85e423bd67382d14d0","extension":"jpg","altText":"Smuk\u0142a czarno-bia\u0142a cz\u0119\u015b\u0107 twarzowa maski. Oczodo\u0142y w kszta\u0142cie tr\u00f3jk\u0105t\u00f3w otoczone ciemn\u0105 obw\u00f3dk\u0105. Ponad nimi, w miejscu czo\u0142a ciemny fragment. W\u0105ska bruzda w miejscu nosa i namalowane ciemne usta, jakby w u\u015bmiechu.","altTextEn":"The slender black and white facial part of the mask. The triangular eye sockets are surrounded by a dark border. Above them, there is a dark piece on the forehead. There is a narrow groove for the nose, and dark painted lips, as if in a smile.","vimeoUrl":null},{"formFeature":8,"files":[],"description":null,"iframeSource":null,"iframeHtml":null,"isRemote":true,"id":69049,"position":4,"filePath":"72\/5e\/725ebfd0f3d144bcfdcaec003744ab3d","extension":"mp3","altText":null,"altTextEn":null,"vimeoUrl":null},{"formFeature":1,"files":[],"description":null,"iframeSource":"https:\/\/skfb.ly\/6U9LC","iframeHtml":"\u003Cdiv class=\u0022sketchfab-embed-wrapper\u0022\u003E\n    \u003Ciframe title=\u0022A 3D model\u0022 width=\u0022640\u0022 height=\u0022480\u0022 src=\u0022https:\/\/sketchfab.com\/models\/4b0b6512d684455ab44b2e27027ae101\/embed?autostart=0\u0026amp;ui_controls=1\u0026amp;ui_infos=1\u0026amp;ui_inspector=1\u0026amp;ui_stop=1\u0026amp;ui_watermark=1\u0026amp;ui_watermark_link=1\u0022 frameborder=\u00220\u0022 allow=\u0022autoplay; fullscreen; vr\u0022 mozallowfullscreen=\u0022true\u0022 webkitallowfullscreen=\u0022true\u0022\u003E\u003C\/iframe\u003E\n    \u003Cp style=\u0022font-size: 13px; font-weight: normal; margin: 5px; color: #4A4A4A;\u0022\u003E\n        \u003Ca href=\u0022https:\/\/sketchfab.com\/3d-models\/kanaga-ritual-mask-4b0b6512d684455ab44b2e27027ae101?utm_medium=embed\u0026utm_source=website\u0026utm_campaign=share-popup\u0022 target=\u0022_blank\u0022 style=\u0022font-weight: bold; color: #1CAAD9;\u0022\u003E\u201cKanaga\u201d ritual mask\u003C\/a\u003E\n        by \u003Ca href=\u0022https:\/\/sketchfab.com\/WirtualneMuzeaMalopolski?utm_medium=embed\u0026utm_source=website\u0026utm_campaign=share-popup\u0022 target=\u0022_blank\u0022 style=\u0022font-weight: bold; color: #1CAAD9;\u0022\u003EMalopolska`s Virtual Museums\u003C\/a\u003E\n        on \u003Ca href=\u0022https:\/\/sketchfab.com?utm_medium=embed\u0026utm_source=website\u0026utm_campaign=share-popup\u0022 target=\u0022_blank\u0022 style=\u0022font-weight: bold; color: #1CAAD9;\u0022\u003ESketchfab\u003C\/a\u003E\n    \u003C\/p\u003E\n\u003C\/div\u003E","isRemote":false,"id":142324,"position":5,"filePath":"\/uploads\/media\/objects\/1917\/thumbs\/142324-HQ.jpg","extension":"embed","altText":null,"altTextEn":null,"vimeoUrl":null},{"formFeature":2,"files":[],"description":null,"iframeSource":null,"iframeHtml":"\n            \u003Cscript type=\u0022text\/javascript\u0022 src=\u0022https:\/\/muzea.malopolska.pl:8100\/axZm\/axZm.iframe.js\u0022\u003E\u003C\/script\u003E\n            \u003Ciframe\n                class=\u0022zoomify_iframe\u0022\n                width=\u0022100%\u0022\n                height=\u0022500px\u0022\n                frameborder=\u00220\u0022\n                id=\u0022zoomify_200156\u0022\n                src=\u0022https:\/\/muzea.malopolska.pl:8100\/zoomify360.php?animationPath=\/uploads\/media\/objects\/1917\/200156\/\u0022\n                scrolling=\u0022no\u0022\n                allowfullscreen\u003E\n            \u003C\/iframe\u003E\n            ","isRemote":false,"id":200156,"position":6,"filePath":"\/uploads\/media\/objects\/1917\/200156.jpg","extension":"360","altText":null,"altTextEn":null,"vimeoUrl":null}],"authors":[{"id":36129,"name":"plemi\u0119 Dogon\u00f3w","role":"wytw\u00f3rnia","comment":null,"dateFrom":null,"dateTo":null,"placeDateOfBirth":null,"placeDateOfDeath":null,"biography":null,"period":null,"additionalRoles":[],"baseConnectionObjects":[],"dcClassification":null}],"iconClasses":[],"otherTitles":[],"seriesTitles":[{"id":34829,"name":"religijno\u015b\u0107","comment":null},{"id":34835,"name":"stroje","comment":null},{"id":34847,"name":"\u015bmier\u0107","comment":null}],"createDates":[{"id":34670,"name":"oko\u0142o 1950","comment":null}],"createPlaces":[{"id":36142,"name":"p\u0142askowy\u017c Bandiagara","role":"Miejsce powstania","lat":null,"lon":null,"comment":null,"hierarchy":"p\u0142askowy\u017c Bandiagara","includeHierarchy":false,"baseConnectionObjects":[]}],"techniques":[{"id":35812,"name":"rze\u017abienie","comment":null,"editedDescription":null,"hierarchy":"rze\u017abienie","includeHierarchy":false,"baseConnectionObjects":[]},{"id":35796,"name":"malowanie","comment":null,"editedDescription":null,"hierarchy":"malowanie","includeHierarchy":false,"baseConnectionObjects":[]},{"id":35923,"name":"polichromowanie","comment":null,"editedDescription":null,"hierarchy":" \/ malowanie \/ polichromowanie","includeHierarchy":false,"baseConnectionObjects":[]}],"dimensionText":"wysoko\u015b\u0107 93 cm, szeroko\u015b\u0107 53 cm (ramion)","sizes":[{"id":null,"name":null,"dimensions":[{"name":"wysoko\u015b\u0107","shortName":"wysoko\u015b\u0107","value":"93","unit":"cm","comment":null},{"name":"szeroko\u015b\u0107","shortName":"szeroko\u015b\u0107","value":"53","unit":"cm","comment":"ramion"}]}],"types":[{"id":36626,"name":"rzemios\u0142o artystyczne","comment":null,"commentsEnabled":false,"bugReportEnabled":false,"editedDescription":null,"hierarchy":"rzemios\u0142o artystyczne","includeHierarchy":false,"baseConnectionObjects":[]}],"materials":[{"id":33344,"name":"drewno","comment":null,"editedDescription":null,"hierarchy":"drewno","includeHierarchy":false,"baseConnectionObjects":[]}],"tags":[{"id":35036,"name":"maska","comment":null,"hierarchy":"maska","includeHierarchy":false,"baseConnectionObjects":[]},{"id":35104,"name":"obrz\u0119dy","comment":null,"hierarchy":"obrz\u0119dy","includeHierarchy":false,"baseConnectionObjects":[]},{"id":37276,"name":"afrykanistyka","comment":null,"hierarchy":"afrykanistyka","includeHierarchy":false,"baseConnectionObjects":[]},{"id":34876,"name":"rzemios\u0142o","comment":null,"hierarchy":"rzemios\u0142o","includeHierarchy":false,"baseConnectionObjects":[]}],"redactors":[{"id":35722,"name":"Muzeum Afrykanistyczne Miejskiego O\u015brodka Kultury w Olkuszu","role":"autor opisu","date":null,"comment":null},{"id":37035,"name":"Jacek Kukuczka (Muzeum Etnograficzne im. Seweryna Udzieli w Krakowie)","role":"autor opisu","date":"2020-06-15","comment":null},{"id":35653,"name":"Redakcja WMM","role":"autor opisu","date":null,"comment":null}],"copyrights":[{"id":32424,"name":"domena publiczna","image":"\/uploads\/media\/dictionaries\/copyright\/C_public_domain_mark.jpg","link":"https:\/\/creativecommons.org\/publicdomain\/mark\/1.0\/deed.pl","restricted":false}],"description":"","publicDescriptions":[{"text":"\u003Cp\u003EKanaga (lub \u003Cem\u003Eawa donu pini\u003C\/em\u003E \u2013 m\u0142oda drewniana maska) to najpopularniejsza z obrz\u0119dowych masek dogo\u0144skich. U\u017cywa si\u0119 jej podczas ceremonii pogrzebowych, a nast\u0119pnie w trwaj\u0105cym 6 dni okresie \u017ca\u0142oby. Podczas rytualnych ta\u0144c\u00f3w maska ta ma za zadanie doprowadzi\u0107 dusz\u0119 zmar\u0142ego, kt\u00f3ra w chwili \u015bmierci i obumierania cia\u0142a pozostaje bezdomna, do \u015bwiata przodk\u00f3w.\u003Cbr \/\u003E\r\nMaska przedstawia ptaka \u003Cem\u003Ekommolo tebu\u003C\/em\u003E o rozpostartych skrzyd\u0142ach, kt\u00f3rego dzi\u00f3b i wy\u017csze \u0142apy s\u0105 czerwone, skrzyd\u0142a \u2013 bia\u0142e, a dzi\u00f3b \u2013 czarny. Wed\u0142ug innych teorii interperetacji, z cz\u0119\u015bci twarzowej wyrasta p\u0142aska i w\u0105ska konstrukcja w kszta\u0142cie krzy\u017ca lotary\u0144skiego, kt\u00f3rego ramiona, oddalone od siebie w r\u00f3wnej odleg\u0142o\u015bci zako\u0144czone s\u0105 czterema, drewnianymi deseczkami, skierowanymi w g\u00f3r\u0119 i w d\u00f3\u0142. Motyw krzy\u017ca przedstawia cz\u0142owieka jako symbol tworzenia. Niekt\u00f3rzy badacze dopatrywali si\u0119 w kanadze zoomorficznych kszta\u0142t\u00f3w, kojarz\u0105c j\u0105 m.in. z mitycznym krokodylem.\u003Cbr \/\u003E\r\nKanaga, jak wi\u0119kszo\u015b\u0107 masek, jest elementem ca\u0142ego stroju: spodni barwionych indygo, sp\u00f3dniczek oraz w\u0142\u00f3kiennych bransoletek noszonych na przedramieniu, nadgarstkach i kostkach. Na piersiach tancerz nosi szelki-napier\u015bnik wyszywany muszelkami kauri i biust z po\u0142\u00f3wek owocu baobabu.\u003Cbr \/\u003E\r\n\u201eWed\u0142ug mitu my\u015bliwy po u\u015bmierceniu ptaka \u003Cem\u003Ekommolo tebu\u003C\/em\u003E zapad\u0142 na zdrowiu. Aby zwalczy\u0107 chorob\u0119, wykona\u0142 z drzewa jego podobizn\u0119 i z\u0142o\u017cy\u0142 w ofierze na o\u0142tarzu Gyinu\u201d (L. Buchalik, K. Podyma, \u003Cem\u003EMaska afryka\u0144ska \u2013 mi\u0119dzy sacrum a profanum\u003C\/em\u003E, \u017bory\u2013Katowice 2012, s. 64).\u003C\/p\u003E\r\n\r\n\u003Cp\u003EBibliografia (wybrana):\u003C\/p\u003E\r\n\r\n\u003Cul\u003E\r\n\t\u003Cli style=\u0022text-align:justify\u0022\u003ELucjan Buchalik, \u003Cem\u003EDogon ya gali. Dawny \u015bwiat Dogon\u00f3w\u003C\/em\u003E, \u017bory: Muzeum Miejskie w \u017borach 2012 (tam te\u017c najobszerniejsza i najbardziej aktualna bibliografia dotycz\u0105ca Dogon\u00f3w).\u003C\/li\u003E\r\n\t\u003Cli\u003EJacek \u0141apott, \u003Cem\u003ETradycjonalizm kulturowy plemienia Dogon\u003C\/em\u003E, [w:] M .Paradowska (red.), \u003Cem\u003ETrzeci \u015bwiat w polskich badaniach etnograficznych\u003C\/em\u003E, Warszawa 1987.\u003C\/li\u003E\r\n\t\u003Cli\u003EAllen Wardwell, \u003Cem\u003EAfrican sculpture\u003C\/em\u003E, Philadelphia, USA: Philadelphia Museum of Art 1986.\u003C\/li\u003E\r\n\u003C\/ul\u003E","author":null,"copyright":null,"event":null}],"bibliography":[],"bibliographyMNK":[],"participationEvents":[{"id":36315,"name":"RPD MIK, projekt Wirtualna Ma\u0142opolska","dateFrom":"2016-09-01","dateTo":"2021-06-30","comment":null,"contractors":[]}],"connections":[{"id":75303,"object":{"id":1914,"title":"Maska dekoracyjna \u201en\u2019tomo\u201d","image":{"id":68535,"position":null,"filePath":"8b\/83\/8b83b50b1e45d8c0121b436d4b6cd16e","extension":"jpg","altText":"Czarna drewniana maska o formie zwierz\u0119co-ludzkiej ozdobiona czerwonymi i bia\u0142ymi tr\u00f3jk\u0105tami i liniami. Niewielkie okr\u0105g\u0142e otwory na oczy. Poni\u017cej rze\u017abiony nos i usta. Na szczycie figura antylopy z rze\u017abionymi bia\u0142o-czarno-czerwonymi rogami.","altTextEn":"A black wooden animal-human mask decorated with red and white triangles and lines. It features small circular eye holes, a carved nose, and mouth below. At the top, there is a figure of an antelope with carved white-black-red horns.","vimeoUrl":null},"authors":[{"id":36127,"name":"plemi\u0119 Bambara","role":"wytw\u00f3rnia","comment":null,"dateFrom":null,"dateTo":null,"placeDateOfBirth":null,"placeDateOfDeath":null,"biography":null,"period":null,"additionalRoles":[],"baseConnectionObjects":[],"dcClassification":null}],"periods":[{"id":34647,"name":"lata 60.\u201370. XX wieku","comment":""}],"createPlaces":[{"id":36141,"name":"region Bamako","role":"Miejsce powstania","lat":null,"lon":null,"comment":"","hierarchy":"region Bamako","includeHierarchy":false,"baseConnectionObjects":[]}],"tags":[{"id":35036,"name":"maska","comment":"","hierarchy":"maska","includeHierarchy":false,"baseConnectionObjects":[]},{"id":37276,"name":"afrykanistyka","comment":"","hierarchy":"afrykanistyka","includeHierarchy":false,"baseConnectionObjects":[]}],"publicDescriptions":[{"text":"\u003Cp\u003EJest to pochodz\u0105ca z 2. po\u0142owy XX wieku maska dekoracyjna o charakterze pami\u0105tkarskim, kszta\u0142tem nawi\u0105zuj\u0105ca do rytualnej maski n\u2019Tomo.\u003Cbr \/\u003E\r\nMaska rytualna n\u2019tomo\u00a0 jest u\u017cywana w kr\u0119gu lud\u00f3w Bambara, nale\u017c\u0105cych do grupy Mande-Tan i zamieszkuj\u0105cych po\u0142udniow\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 Mali w okolicach Bamako i wzd\u0142u\u017c Nigru. Jej wykonywaniem zajmuje si\u0119 stowarzyszenie o nazwie N\u2019tomo.\u003Cbr \/\u003E\r\nMaska ma zwierz\u0119c\u0105-ludzk\u0105 form\u0119 i uosabia \u017cyczliwego demona-duszka. Nosz\u0105 j\u0105 w trakcie rytualnych ta\u0144c\u00f3w niepoddani jeszcze obrzezaniu ch\u0142opcy. Jej funkcj\u0105 jest ochrona niedojrza\u0142ych Bambara. Na jej szczycie jest umieszczona figura antylopy, kt\u00f3ra wed\u0142ug wierze\u0144 Bambara nauczy\u0142a ludzi (czyli rolniczych Bambara) uprawy ziemi. Wyobra\u017cenie to stanowi centralny motyw zdobniczy w rytualnych maskach tego ludu.\u003C\/p\u003E","author":null,"copyright":null,"event":null}],"description":""},"type":{"id":3531,"name":"Zobacz te\u017c:","feature":1},"comment":null,"position":null,"url":null},{"id":75220,"object":{"id":1899,"title":"Maska antylopy walu","image":{"id":73480,"position":null,"filePath":"49\/cb\/49cb67f81a8d3f6fc077e328cc944a6c","extension":"jpg","altText":"Drewniana przestrzenna maska w kszta\u0142cie prostok\u0105ta w kolorze bia\u0142o-br\u0105zowym. W miejscu oczu tr\u00f3jk\u0105tne otwory, poni\u017cej zag\u0142\u0119bienie na usta. U g\u00f3ry dwa pionowe rogi, po bokach spiczaste uszy. Ozdobiona geometrycznymi rysunkami.","altTextEn":"A wooden three-dimensional rectangular mask in white-brown color. It has triangular openings for eyes and a depression for the mouth below. At the top, there are two vertical horns, and on the sides, pointed ears. Decorated with geometric patterns.","vimeoUrl":null},"authors":[{"id":36129,"name":"plemi\u0119 Dogon\u00f3w","role":"wytw\u00f3rnia","comment":null,"dateFrom":null,"dateTo":null,"placeDateOfBirth":null,"placeDateOfDeath":null,"biography":null,"period":null,"additionalRoles":[],"baseConnectionObjects":[],"dcClassification":null}],"periods":[{"id":34670,"name":"oko\u0142o 1950","comment":null}],"createPlaces":[{"id":36142,"name":"p\u0142askowy\u017c Bandiagara","role":"Miejsce powstania","lat":null,"lon":null,"comment":null,"hierarchy":"p\u0142askowy\u017c Bandiagara","includeHierarchy":false,"baseConnectionObjects":[]}],"tags":[{"id":35036,"name":"maska","comment":null,"hierarchy":"maska","includeHierarchy":false,"baseConnectionObjects":[]},{"id":35104,"name":"obrz\u0119dy","comment":null,"hierarchy":"obrz\u0119dy","includeHierarchy":false,"baseConnectionObjects":[]},{"id":37276,"name":"afrykanistyka","comment":null,"hierarchy":"afrykanistyka","includeHierarchy":false,"baseConnectionObjects":[]}],"publicDescriptions":[{"text":"\u003Cp\u003EMaska antylopy walu to jedna z oko\u0142o siedemdziesi\u0119ciu rodzaj\u00f3w masek u\u017cywanych przez Dogon\u00f3w w ceremoniach inicjacyjnych, pogrzebowych oraz rytualnych ta\u0144cach.\u003C\/p\u003E\r\n\r\n\u003Cp\u003E\u201eWed\u0142ug mitu antylopa zabi\u0142a wiele zwierz\u0105t hodowanych przez m\u0119\u017cczyzn z regionu Yougu. Aby j\u0105 schwyta\u0107, wykopali oni d\u00f3\u0142, kt\u00f3ry jednak nie by\u0142 dostatecznie g\u0142\u0119boki. Jeden z m\u0119\u017cczyzn zrani\u0142 zwierz\u0119, chc\u0105c przeszkodzi\u0107 mu w ucieczce. Wtedy antylopa, w porywie z\u0142o\u015bci, nabi\u0142a go na rogi i rozpru\u0142a mu brzuch. Kiedy cz\u0142owiek b\u0119d\u0105cy \u003Cem\u003Enanie \u003C\/em\u003E(wcieleniem) zmar\u0142ego zachorowa\u0142, wr\u00f3\u017cbici stwierdzili, \u017ce sta\u0142o si\u0119 tak na skutek dzia\u0142ania \u003Cem\u003Enyama \u003C\/em\u003E(si\u0142y witalnej) zwierz\u0119cia i postanowili wyrze\u017abi\u0107 mask\u0119 przedstawiaj\u0105c\u0105 antylop\u0119\u201d (L. Buchalik, K. Podyma, \u003Cem\u003EMaska afryka\u0144ska \u2013 mi\u0119dzy sacrum a profanum\u003C\/em\u003E, \u017bory\u2013Katowice 2012, s. 88).\u003C\/p\u003E","author":null,"copyright":null,"event":null}],"description":"\u003Cp\u003EJest to maska typu twarzowego o klasycznej prostok\u0105tnej formie, przeci\u0119ta dwoma pionowymi zag\u0142\u0119bieniami, w kt\u00f3rych znajduj\u0105 si\u0119 tr\u00f3jk\u0105tne oczodo\u0142y, poni\u017cej otw\u00f3r na usta. Wie\u0144cz\u0105 j\u0105 dwa rogi, natomiast po bokach znajduj\u0105 si\u0119 spiczaste uszy. Maska zdobiona jest bia\u0142o-br\u0105zowym ornamentem geometrycznym, charakterystycznym dla Dogon\u00f3w.\u003C\/p\u003E"},"type":{"id":3531,"name":"Zobacz te\u017c:","feature":1},"comment":null,"position":1,"url":null},{"id":75296,"object":{"id":1915,"title":"Maska rytualna \u201ezaj\u0105ca\u201d","image":{"id":68531,"position":null,"filePath":"43\/47\/434714e959d61adb4311502b84c38709","extension":"jpg","altText":"Owalna drewniana maska w bia\u0142o-bordowe kropki. Na twarzy dwa otwory na oczy, przy podstawie rze\u017abione szerokie usta. Mask\u0119 wie\u0144czy para wydr\u0105\u017conych, kr\u00f3liczych uszu.","altTextEn":"An oval wooden mask with white and burgundy polka dots. There are two holes for eyes on the face, with a pair of wide, carved lips at the base. The mask is topped with a pair of hollow rabbit ears.","vimeoUrl":null},"authors":[{"id":36129,"name":"plemi\u0119 Dogon\u00f3w","role":"wytw\u00f3rnia","comment":null,"dateFrom":null,"dateTo":null,"placeDateOfBirth":null,"placeDateOfDeath":null,"biography":null,"period":null,"additionalRoles":[],"baseConnectionObjects":[],"dcClassification":null}],"periods":[{"id":34120,"name":"XX wiek","comment":null}],"createPlaces":[{"id":36142,"name":"p\u0142askowy\u017c Bandiagara","role":"Miejsce powstania","lat":null,"lon":null,"comment":null,"hierarchy":"p\u0142askowy\u017c Bandiagara","includeHierarchy":false,"baseConnectionObjects":[]}],"tags":[{"id":34876,"name":"rzemios\u0142o","comment":null,"hierarchy":"rzemios\u0142o","includeHierarchy":false,"baseConnectionObjects":[]},{"id":35104,"name":"obrz\u0119dy","comment":null,"hierarchy":"obrz\u0119dy","includeHierarchy":false,"baseConnectionObjects":[]},{"id":37276,"name":"afrykanistyka","comment":null,"hierarchy":"afrykanistyka","includeHierarchy":false,"baseConnectionObjects":[]},{"id":35036,"name":"maska","comment":null,"hierarchy":"maska","includeHierarchy":false,"baseConnectionObjects":[]}],"publicDescriptions":[{"text":"\u003Cp\u003EJest to maska charakterystyczna dla tradycji Dogon\u00f3w z P\u0142askowy\u017cu Bandiagara z Mali, kt\u00f3r\u0105 potocznie, ze wzgl\u0119du na kszta\u0142t, okre\u015bla si\u0119 \u201emask\u0105 zaj\u0105ca\u201d.\u003Cbr \/\u003E\r\nDla Dogon\u00f3w ceremonie z udzia\u0142em masek by\u0142y, a poniek\u0105d nadal s\u0105, nieodzownym i trwa\u0142ym elementem ich tradycyjnej kultury. Rytua\u0142y i obrz\u0119dy z wykorzystaniem ta\u0144ca masek s\u0142u\u017cy\u0142y przeprowadzeniu \u201ebezdomnych dusz\u201d zmar\u0142ych do ich ostatecznych miejsc spoczynku w kr\u00f3lestwie przodk\u00f3w. Mija\u0142y epoki, dokona\u0142y si\u0119 nieuchronne przemiany spo\u0142eczne, wzmo\u017cona turystyka na przemian z konfliktami zbrojnymi bezpowrotnie zmieni\u0142y oblicze Bandiagary, a mimo to, maski nadal s\u0105 dogo\u0144sk\u0105 specjalno\u015bci\u0105.\u003Cbr \/\u003E\r\nMaski Dogon\u00f3w cechuj\u0105 si\u0119 zoomorficznymi i zgeometryzowanymi kszta\u0142tami oraz ekspresyjn\u0105, najcz\u0119\u015bciej r\u00f3wnie\u017c geometryczn\u0105 dekoracj\u0105 malowan\u0105. Dominuj\u0105 kolory: bia\u0142y, czerwony (bordowy, ceglasty) i czarny. Dla wi\u0119kszo\u015bci masek charakterystyczna jest cz\u0119\u015b\u0107 twarzowa, w postaci geometrycznej (prostok\u0105tnej, ustawionej pionowo) bry\u0142y z naniesionymi schematycznie oczami, nosem i ustami lub \u2013 jak w wypadku opisywanego obiektu \u2013 mniej geometryczna, owalna bry\u0142a o wyra\u017anych cechach zoomorficznych.\u003Cbr \/\u003E\r\nSpo\u015br\u00f3d ponad 70 r\u00f3\u017cnych masek wyr\u00f3\u017cni\u0107 mo\u017cna wyra\u017an\u0105 grup\u0119 masek zwierz\u0119cych: hieny, szakala, antylopy, a tak\u017ce w\u0142a\u015bnie zaj\u0105ca (nazywan\u0105 te\u017c mask\u0105 kr\u00f3lika). Dogo\u0144ski \u003Cem\u003Edyommo\u003C\/em\u003E (zaj\u0105c\/kr\u00f3lik) wyst\u0119powa\u0142 zazwyczaj razem z mask\u0105 \u003Cem\u003Edannana\u003C\/em\u003E (my\u015bliwy). Podczas tego ta\u0144ca my\u015bliwy udawa\u0142, \u017ce poluje na kilka masek kr\u00f3lika, kt\u00f3re razem z nim wyst\u0119puj\u0105. G\u0142\u00f3wny tancerz (maska my\u015bliwego) goni\u0142 innych tancerzy (maski kr\u00f3lika), kt\u00f3rzy uciekali we wszystkich kierunkach, ukrywaj\u0105c si\u0119 w\u015br\u00f3d widz\u00f3w zgromadzonych na wiejskim placu.\u003C\/p\u003E\r\n\r\n\u003Cp\u003EBibliografia (wybrana):\u003C\/p\u003E\r\n\r\n\u003Cul\u003E\r\n\t\u003Cli\u003ELucjan Buchalik,\u00a0\u003Cem\u003EDogon ya gali. Dawny \u015bwiat Dogon\u00f3w\u003C\/em\u003E, Muzeum Miejskie w \u017borach, 2012.\u003C\/li\u003E\r\n\t\u003Cli\u003ELucjan Buchalik, Katarzyna Podyma, \u003Cem\u003EMaska afryka\u0144ska \u2013 mi\u0119dzy sacrum a profanum \u003C\/em\u003E(katalog wystawy), \u017bory\u2013Katowice 2012.\u003C\/li\u003E\r\n\t\u003Cli\u003EJames Pascal, \u003Cem\u003EDogon Cliff Dwellers: The Art of Mali\u0027s Mountain People\u003C\/em\u003E, L. Kahan Gallery Inc., New York 1978.\u003C\/li\u003E\r\n\u003C\/ul\u003E","author":null,"copyright":null,"event":null}],"description":"\u003Cp\u003EMaska ma kszta\u0142t owalny i jest pomalowana jest w bia\u0142o-bordowe kropki. Na g\u0142owie znajduje si\u0119 dwoje spiczastych wydr\u0105\u017conych uszu. Na twarzy zrobione s\u0105 dwa otwory na oczy oraz rze\u017abione, szerokie usta.\u003C\/p\u003E"},"type":{"id":3531,"name":"Zobacz te\u017c:","feature":1},"comment":null,"position":2,"url":null},{"id":75305,"object":{"id":1916,"title":"Maska rytualna \u201en\u2019tomo\u201d","image":{"id":68494,"position":null,"filePath":"62\/7c\/627c60cfe61f9ecf5d95ff932883a4c1","extension":"jpg","altText":"Drewniana rze\u017abiona maska o formie zwierz\u0119co-ludzkiej. Cz\u0119\u015b\u0107 twarzowa z kwadratowymi otworami na oczy, niewielkim otworem na usta i wyrze\u017abionym nosem. Z boku niewielkie uszy. Z czo\u0142a wyrastaj\u0105 cztery proste rogi ozdobione bia\u0142ymi muszelkami i smuk\u0142a g\u0142owa antylopy.","altTextEn":"A black wooden carved animal-human mask. The facial part has square eye openings, a small opening for the mouth, and a sculpted nose. Small ears are on the sides. Four straight horns decorated with white shells grow from the forehead, and a slim antelope head is attached to them.","vimeoUrl":null},"authors":[{"id":36127,"name":"plemi\u0119 Bambara","role":"wytw\u00f3rnia","comment":null,"dateFrom":null,"dateTo":null,"placeDateOfBirth":null,"placeDateOfDeath":null,"biography":null,"period":null,"additionalRoles":[],"baseConnectionObjects":[],"dcClassification":null}],"periods":[{"id":34120,"name":"XX wiek","comment":""}],"createPlaces":[{"id":36128,"name":"Mali","role":"Miejsce powstania","lat":null,"lon":null,"comment":"","hierarchy":"Mali","includeHierarchy":false,"baseConnectionObjects":[]},{"id":36578,"name":"Gwinea","role":null,"lat":null,"lon":null,"comment":"","hierarchy":"Gwinea","includeHierarchy":false,"baseConnectionObjects":[]}],"tags":[{"id":35036,"name":"maska","comment":"","hierarchy":"maska","includeHierarchy":false,"baseConnectionObjects":[]},{"id":35155,"name":"zwierz\u0119ta","comment":"","hierarchy":"zwierz\u0119ta","includeHierarchy":false,"baseConnectionObjects":[]},{"id":37276,"name":"afrykanistyka","comment":"","hierarchy":"afrykanistyka","includeHierarchy":false,"baseConnectionObjects":[]},{"id":35104,"name":"obrz\u0119dy","comment":"","hierarchy":"obrz\u0119dy","includeHierarchy":false,"baseConnectionObjects":[]}],"publicDescriptions":[{"text":"\u003Cp\u003EMaska rytualna n\u2019tomo jest u\u017cywana w kr\u0119gu lud\u00f3w Bambara, nale\u017c\u0105cych do grupy Mande-Tan i zamieszkuj\u0105cych po\u0142udniow\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 Mali w okolicach Bamako i wzd\u0142u\u017c Nigru. Jej wykonywaniem zajmuje si\u0119 stowarzyszenie o nazwie Ntomo.\u003Cbr \/\u003E\r\nMaska ma zwierz\u0119c\u0105-ludzk\u0105 form\u0119 i uosabia \u017cyczliwego demona-duszka. Nosz\u0105 j\u0105 w trakcie rytualnych ta\u0144c\u00f3w niepoddani jeszcze obrzezaniu ch\u0142opcy. Jej funkcj\u0105 jest ochrona niedojrza\u0142ych Bambara. Na jej szczycie jest umieszczona figura antylopy, kt\u00f3ra wed\u0142ug wierze\u0144 Bambara nauczy\u0142a ludzi (czyli rolniczych Bambara) uprawy ziemi. Wyobra\u017cenie to stanowi centralny motyw zdobniczy w rytualnych maskach tego ludu.\u003C\/p\u003E","author":null,"copyright":null,"event":null}],"description":"\u003Cp\u003EMaska zwie\u0144czona jest stercz\u0105cymi do g\u00f3ry w\u0142osami, przypominaj\u0105cymi z\u0119by grzebienia b\u0105d\u017a rogi (od 2 do 8 sztuk), zwanymi \u003Cem\u003Ema kolo\u003C\/em\u003E (ko\u015bci), ozdobionymi muszelkami kauri. Liczba rog\u00f3w na masce wskazuje p\u0142e\u0107. Maski z trzema lub sze\u015bcioma rogami uwa\u017cane s\u0105 za m\u0119skie, maj\u0105ce cztery lub osiem rog\u00f3w s\u0105 \u017ce\u0144skie, a te, kt\u00f3re s\u0105 zako\u0144czone dwoma, pi\u0119cioma lub siedmioma rogami, przedstawiaj\u0105 istot\u0119 androgeniczn\u0105 (obojnacz\u0105).\u003C\/p\u003E"},"type":{"id":3531,"name":"Zobacz te\u017c:","feature":1},"comment":null,"position":3,"url":null},{"id":75307,"object":{"id":1898,"title":"Maska rytualna \u201eCzi-wara\u201d m\u0119ska","image":{"id":68575,"position":null,"filePath":"6f\/75\/6f759fb0b919007e49249106ffeff4da","extension":"jpg","altText":"Dwie drewniane maski ustawione naprzeciwko siebie. Rze\u017abione a\u017curowo grzbiety przechodz\u0105 w g\u0142ow\u0119 zwierz\u0119cia przypominaj\u0105cego antylop\u0119 z d\u0142ugimi wygi\u0119tymi rogami. Podstaw\u0119 stanowi\u0105 p\u00f3\u0142kuliste nakrycia g\u0142owy, zdobione muszelkami i fr\u0119dzlami ze sk\u00f3ry.","altTextEn":"Two wooden masks facing each other. The intricately carved backs transition into the head of an animal resembling an antelope with long curved horns. The base is formed by hemispherical head coverings decorated with shells and fringes made of leather.","vimeoUrl":null},"authors":[{"id":36127,"name":"plemi\u0119 Bambara","role":"wytw\u00f3rnia","comment":null,"dateFrom":null,"dateTo":null,"placeDateOfBirth":null,"placeDateOfDeath":null,"biography":null,"period":null,"additionalRoles":[],"baseConnectionObjects":[],"dcClassification":null}],"periods":[{"id":34120,"name":"XX wiek","comment":null}],"createPlaces":[{"id":36128,"name":"Mali","role":"Miejsce powstania","lat":null,"lon":null,"comment":null,"hierarchy":"Mali","includeHierarchy":false,"baseConnectionObjects":[]}],"tags":[{"id":35104,"name":"obrz\u0119dy","comment":null,"hierarchy":"obrz\u0119dy","includeHierarchy":false,"baseConnectionObjects":[]},{"id":37276,"name":"afrykanistyka","comment":null,"hierarchy":"afrykanistyka","includeHierarchy":false,"baseConnectionObjects":[]},{"id":35036,"name":"maska","comment":null,"hierarchy":"maska","includeHierarchy":false,"baseConnectionObjects":[]},{"id":34876,"name":"rzemios\u0142o","comment":null,"hierarchy":"rzemios\u0142o","includeHierarchy":false,"baseConnectionObjects":[]}],"publicDescriptions":[{"text":"\u003Cp\u003ECzi-wara\u00a0(tchi-wara, tji-wara, tyi-wara) to zar\u00f3wno nazwa maski, jak i okre\u015blenie mitycznego przodka ludu Bambara (Bamana) z Mali w Afryce Zachodniej. Nazwa ta t\u0142umaczona jest jako \u201ewielki rolnik\u201d lub \u201eszef rolnik\u00f3w\u201d. Zgodnie z lokalnymi wierzeniami, ze zwi\u0105zku Matki Ziemi Mousso Koroni z w\u0119\u017cem zrodzi\u0142a si\u0119 mityczna istota Czi Wara, kt\u00f3ra \u2013 b\u0119d\u0105c na po\u0142y cz\u0142owiekiem, mr\u00f3wkojadem i antylop\u0105 \u2013 nauczy\u0142a plemi\u0119 uprawia\u0107 ziemi\u0119. Gdy ludzie opanowali t\u0119 umiej\u0119tno\u015b\u0107, zapomnieli o swoim dobroczy\u0144cy. Rozz\u0142oszczone b\u00f3stwo mia\u0142o schowa\u0107 si\u0119 w g\u0142\u0119bokiej jamie i czeka\u0107, a\u017c ludzie przypomn\u0105 sobie o jego zas\u0142ugach. Aby przeb\u0142aga\u0107 Czi War\u0119 i wyprosi\u0107 obfite plony, plemi\u0119 Bambara zacz\u0119\u0142o tworzy\u0107 maski symbolizuj\u0105ce \u015bwi\u0119te zwierz\u0119.\u003Cbr \/\u003E\r\nSkutkiem tej mitycznej opowie\u015bci s\u0105 coroczne uroczyste obrz\u0119dy, odbywaj\u0105ce si\u0119 w porze zasiewu. W trakcie ceremonii kobiety i m\u0119\u017cczy\u017ani Bambara ta\u0144cz\u0105 w parach w rytualnych strojach. Ich najwa\u017cniejszym elementem s\u0105 maski zwie\u0144czone drewnianym wizerunkiem wspomnianej antylopy, symbolizuj\u0105ce Czi-War\u0119. Tancerze umieszczaj\u0105 je na szczycie g\u0142owy, twarze zakrywaj\u0105c paskami tkaniny ozdobionej muszelkami kauri, a tu\u0142\u00f3w strojem z rafii. W ten spos\u00f3b r\u00f3wnie\u017c czi-wary \u2013 m\u0119ska i kobieca \u2013 ta\u0144cz\u0105 parami, samiec \u2013 z du\u017c\u0105 a\u017curow\u0105 grzyw\u0105, a samica \u2013 du\u017co mniejsza \u2013 z ma\u0142\u0105 antylop\u0105 na grzbiecie. Uroczysto\u015bci trwaj\u0105 do rana, kiedy to czi-wary obiegaj\u0105 wszystkie pola uprawne, co ma zapewni\u0107 obfite plony.\u003Cbr \/\u003E\r\nWsp\u00f3\u0142cze\u015bnie, w kolekcjach muzealnych, czi-wara jest prezentowana cz\u0119sto jako samoistna rze\u017aba, tymczasem w rzeczywisto\u015bci stanowi szczytow\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 maski wykorzystywanej podczas ta\u0144c\u00f3w w trakcie trwania dorocznych obrz\u0119d\u00f3w agrarnych. Rze\u017aba przedstawiaj\u0105ca antylop\u0119 mocowana jest do nakrycia g\u0142owy, stanowi\u0105c sp\u00f3jn\u0105 ca\u0142o\u015b\u0107 z reszt\u0105 stroju, w kt\u00f3rym tancerze odtwarzaj\u0105 mityczn\u0105 posta\u0107 przodka \u2013 antylopy. Bambara podkre\u015blaj\u0105 w ten spos\u00f3b wspomniany powy\u017cej mit konstytuuj\u0105cy ich to\u017csamo\u015b\u0107. Sama\u00a0czi-wara\u00a0posiada odmienne formy i w zale\u017cno\u015bci od tego, czy uosabia samca czy te\u017c samic\u0119 antylopy, znacznie r\u00f3\u017cni si\u0119 kszta\u0142tem i wielko\u015bci\u0105.\u00a0Czi-wary\u00a0reprezentuj\u0105ce samice s\u0105 zazwyczaj mniejsze, u\u0142o\u017cone horyzontalnie, a g\u0142\u00f3wna figura antylopy \u2013 matki \u201eniesie\u201d na grzbiecie drug\u0105, mniejsz\u0105, co symbolizowa\u0107 ma p\u0142odno\u015b\u0107 i macierzy\u0144stwo. Czi-war\u0119\u00a0\u2013 samca wyr\u00f3\u017cnia z kolei wielko\u015b\u0107, wertykalne u\u0142o\u017cenie postaci i \u0142ukowato wygi\u0119ta, pot\u0119\u017cna szyja.\u003C\/p\u003E","author":null,"copyright":null,"event":null}],"description":"\u003Cp\u003EPrezentowana maska to jedna z kilku czi-war, jakie znajduj\u0105 si\u0119 w muzeum, tzw. m\u0119ska o charakterystycznych d\u0142ugich i wygi\u0119tych, dw\u00f3ch rogach oraz pi\u0119knej a\u017curowej grzywie. Rze\u017aba jest wykonana w jednym kawa\u0142ku drewna, na szczycie g\u0142owy inkrustowana w\u0105skimi blaszkami. Ca\u0142o\u015b\u0107 jest przymocowana do nakrycia g\u0142owy przypominaj\u0105cego kapelusz bez ronda ozdobionego muszelkami kauri i kr\u00f3tkimi paskami ze sk\u00f3ry w formie fr\u0119dzli.\u003C\/p\u003E"},"type":{"id":3531,"name":"Zobacz te\u017c:","feature":1},"comment":null,"position":4,"url":null},{"id":75268,"object":{"id":1900,"title":"Maska rytualna \u201embuya\u201d","image":{"id":68569,"position":null,"filePath":"de\/df\/dedf5bc5e08c48c2391201d26de40b39","extension":"jpg","altText":"Rze\u017abiona drewniana maska przedstawiaj\u0105ca wiernie ludzk\u0105 twarz o zamkni\u0119tych oczach i wydatnych policzkach. Broda wykonana z w\u0142\u00f3kna rafii. Na g\u0142owie nakrycie wykonane z p\u0142\u00f3ciennego worka obszytego ciemnobr\u0105zow\u0105 nici\u0105.","altTextEn":"A carved wooden mask representing a human face with closed eyes and prominent cheeks. The beard is made of raffia fibers. There is a head covering made of a dark brown cloth bag sewn with brown thread.","vimeoUrl":null},"authors":[{"id":36131,"name":"plemi\u0119 Bapende","role":"wytw\u00f3rnia","comment":null,"dateFrom":null,"dateTo":null,"placeDateOfBirth":null,"placeDateOfDeath":null,"biography":null,"period":null,"additionalRoles":[],"baseConnectionObjects":[],"dcClassification":null}],"periods":[{"id":34671,"name":"lata 60. XX wieku","comment":null}],"createPlaces":[{"id":36528,"name":"Kongo","role":"Miejsce powstania","lat":null,"lon":null,"comment":null,"hierarchy":"Kongo","includeHierarchy":false,"baseConnectionObjects":[]}],"tags":[{"id":35036,"name":"maska","comment":null,"hierarchy":"maska","includeHierarchy":false,"baseConnectionObjects":[]},{"id":35104,"name":"obrz\u0119dy","comment":null,"hierarchy":"obrz\u0119dy","includeHierarchy":false,"baseConnectionObjects":[]},{"id":37276,"name":"afrykanistyka","comment":null,"hierarchy":"afrykanistyka","includeHierarchy":false,"baseConnectionObjects":[]}],"publicDescriptions":[{"text":"\u003Cp\u003EMaski \u003Cem\u003Embuya\u003C\/em\u003E by\u0142y u\u017cywane przede wszystkim podczas ceremonii inicjacyjnych. Charakteryzuj\u0105 si\u0119 tr\u00f3jk\u0105tnym kszta\u0142tem twarzy zwie\u0144czonym u g\u00f3ry \u201ehe\u0142mem\u201d wykonanym z rafii lub p\u0142\u00f3tna, kt\u00f3ry s\u0142u\u017cy\u0142 do za\u0142o\u017cenia maski na g\u0142ow\u0119 tancerza. Rysy twarzy \u003Cem\u003Embuya\u003C\/em\u003E s\u0105 mocno stylizowane: maska ma wysokie czo\u0142o, kopulaste ga\u0142ki oczu zwie\u0144czone \u0142ukiem brwiowym oraz zadarty nos i wydatne policzki. Cechy te sta\u0142y si\u0119 wizyt\u00f3wk\u0105 masek Bapende (Pende). Tak jak w przypadku innych masek pochodz\u0105cych z kr\u0119gu kultur basenu Konga, maski \u003Cem\u003Embuya\u003C\/em\u003E posiada\u0142y dodatki (brod\u0119, w\u0142osy) wykonane z w\u0142\u00f3kien rafii. Kolekcjonowane jako osobne artefakty, w rzeczywisto\u015bci pozostawa\u0142y elementem stroju tancerza.\u003Cbr \/\u003E\r\nT\u0119 konkretn\u0105 mask\u0119 wykona\u0142 rze\u017abiarz z grupy etnicznej Bapende z Kongo. Powsta\u0142a w okolicach Kikwit nad rzek\u0105 Kwiku.\u003C\/p\u003E","author":null,"copyright":null,"event":null}],"description":"\u003Cp style=\u0022text-align:justify\u0022\u003EMaska jest drewniana. Ozdob\u0119 g\u0142owy wykonano z rafii cz\u0119\u015bciowo barwionej na czarno. Brod\u0119 \u2013 z rafii, przymocowanej za pomoc\u0105 otwor\u00f3w wywierconych na kraw\u0119dzi przedmiotu. Ozdob\u0119 przymocowano do maski w ten sam spos\u00f3b. Czo\u0142o jest wypuk\u0142e, a brwi lekko wyci\u0119te i pomalowane na czarno. Mi\u0119dzy brwiami umieszczono czarny prostok\u0105t z dwunastoma wg\u0142\u0119bieniami. Oczy s\u0105 wypuk\u0142e ze szparkami, nos ma\u0142y i zadarty, usta wypuk\u0142e. Szyj\u0119 ozdobiono ornamentem geometrycznym.\u003Cbr \/\u003E\r\nNa wypuk\u0142ym czole umieszczono 12 p\u0142ytkich otwor\u00f3w (wg\u0142\u0119bie\u0144) po trzy w czterech liniach. Maska ma d\u0142ug\u0105 brod\u0119 \u2013 przed\u0142u\u017cenie wykonano w jednym kawa\u0142ku drewna, tym samym, co g\u00f3rna cz\u0119\u015b\u0107 maski. Do czo\u0142a przymocowany jest pleciony worek z grubego p\u0142\u00f3tna, s\u0142u\u017c\u0105cy do noszenia maski na g\u0142owie. Drewniana d\u0142uga broda zosta\u0142a ozdobiona rafi\u0105 przymocowan\u0105 do wywierconych w niej otwor\u00f3w.\u003C\/p\u003E"},"type":{"id":3531,"name":"Zobacz te\u017c:","feature":1},"comment":null,"position":5,"url":null},{"id":75282,"object":{"id":1913,"title":"Maska \u201ekr\u00f3lewska\u201d","image":{"id":68542,"position":null,"filePath":"f5\/ea\/f5ea3adfc7e5b1858932a6806f77576a","extension":"jpg","altText":"Drewniana maska bogato zdobiona malunkami, koralikami i muszelkami. G\u00f3rne powieki w kolorze bia\u0142ym, a dolne w czarnym. Nos i usta zakryte pasem z kolorowych koralik\u00f3w i muszelek. Powy\u017cej cz\u0119\u015bci twarzowej, materia\u0142owy walcowaty he\u0142m. Po bokach drewniane uszy i zwisaj\u0105ce skrawki pomalowanego p\u0142\u00f3tna.","altTextEn":"A wooden mask richly decorated with paintings, beads, and seashells. The upper eyelids are white and the lower ones are black. The nose and mouth are covered with a strip of colorful beads and shells. Above the face, there is a fabric cylindrical helmet. Wooden ears and hanging strips of painted canvas are on the sides.","vimeoUrl":null},"authors":[{"id":37147,"name":"plemi\u0119 Buszongo (Bakuba, Kuba)","role":"wytw\u00f3rnia","comment":null,"dateFrom":null,"dateTo":null,"placeDateOfBirth":null,"placeDateOfDeath":null,"biography":null,"period":null,"additionalRoles":[],"baseConnectionObjects":[],"dcClassification":null}],"periods":[{"id":34672,"name":"2. po\u0142owa XX wieku","comment":""}],"createPlaces":[{"id":36528,"name":"Kongo","role":"Miejsce powstania","lat":null,"lon":null,"comment":"","hierarchy":"Kongo","includeHierarchy":false,"baseConnectionObjects":[]}],"tags":[{"id":35036,"name":"maska","comment":"","hierarchy":"maska","includeHierarchy":false,"baseConnectionObjects":[]},{"id":37276,"name":"afrykanistyka","comment":"","hierarchy":"afrykanistyka","includeHierarchy":false,"baseConnectionObjects":[]},{"id":35104,"name":"obrz\u0119dy","comment":"","hierarchy":"obrz\u0119dy","includeHierarchy":false,"baseConnectionObjects":[]}],"publicDescriptions":[{"text":"\u003Cp\u003ESztuka plemienia Buszongo jest jedn\u0105 z najbardziej rozwini\u0119tych tradycyjnych sztuk Afryki. Odwo\u0142uje si\u0119 ona do bogatego dziedzictwa plemienia i wytworzy\u0142a blisko 20 typ\u00f3w masek. Do rzadko\u015bci nale\u017c\u0105 maski \u201ekr\u00f3lewskie\u201d \u2013 niezwykle pi\u0119kne i ozdobne, wykonane z sier\u015bci futer zwierz\u0105t, rafii i muszelek kauri (cori, cowri) \u2013 o specjalnej randze. Wbrew nazwie nie nosi ich kr\u00f3l, lecz wskazana przez niego osoba. U\u017cywane s\u0105 m.in. podczas ceremonii pogrzebowych wa\u017cnych dostojnik\u00f3w. Po\u015brednicz\u0105 mi\u0119dzy lud\u017ami a tw\u00f3rcz\u0105 si\u0142\u0105 natury. Buszongo wykorzystuj\u0105 maski r\u00f3wnie\u017c podczas inicjacji.\u003Cbr \/\u003E\r\nW ka\u017cdym przypadku maski stanowi\u0105 tylko cz\u0119\u015b\u0107 stroju, wykonanego z w\u0142\u00f3kna z li\u015bci palmowych o charakterystycznych, barwnych i geometrycznych dekoracjach.\u003Cbr \/\u003E\r\nWsp\u00f3\u0142cze\u015bnie maski \u201ekr\u00f3lewskie\u201d sta\u0142y si\u0119 jednymi z najbardziej popularnych i najszerzej rozpowszechnionych souvenir\u00f3w z Afryki Centralnej.\u003C\/p\u003E","author":null,"copyright":null,"event":null}],"description":"\u003Cp\u003EPrezentowana maska typu \u003Cem\u003ENgady amwaash\u003C\/em\u003E jest mask\u0105 he\u0142mow\u0105, bogato i geometrycznie zdobion\u0105 muszelkami kauri, koralikami i bia\u0142ymi malunkami. Cz\u0119\u015b\u0107 twarzow\u0105 wykonano z drewna i umieszczono w niej w\u0105skie otwory na oczy, kt\u00f3re przes\u0142aniaj\u0105 malowane na bia\u0142o powieki. Od oczodo\u0142\u00f3w biegn\u0105 malowane pionowe linie. Materia\u0142owy he\u0142m z naszywanymi muszelkami wie\u0144czy drewniane, owalne denko barwione na br\u0105zowo. Po bokach he\u0142mu naszyte s\u0105 drewniane uszy.\u003C\/p\u003E"},"type":{"id":3531,"name":"Zobacz te\u017c:","feature":1},"comment":null,"position":6,"url":null},{"id":67513,"object":{"id":1232,"title":"Maska \u201eko-omote\u201d teatru \u201en\u014d\u201d","image":{"id":65015,"position":null,"filePath":"6d\/97\/6d97d116c1beb9494012f8e8c7c48351","extension":"jpg","altText":"Drewniana maska w formie bia\u0142ej pe\u0142nej twarzy dziewcz\u0119cej o g\u0142adkich czarnych w\u0142osach z przedzia\u0142kiem na \u015brodku. Czerwone usta rozchylone w delikatnym u\u015bmiechu, a w nich poczernione z\u0119by. W w\u0105skich oczach otwory.","altTextEn":"A wooden mask in the form of a white full face of a girl with smooth black hair parted in the middle. Red lips slightly spread in a delicate smile, with blackened teeth inside. Narrow eye holes are present.","vimeoUrl":null},"authors":[{"id":32833,"name":"S\u014dei \u014cgura","role":"tw\u00f3rca","comment":null,"dateFrom":null,"dateTo":null,"placeDateOfBirth":null,"placeDateOfDeath":null,"biography":null,"period":null,"additionalRoles":[],"baseConnectionObjects":[],"dcClassification":null}],"periods":[{"id":34672,"name":"2. po\u0142owa XX wieku","comment":null}],"createPlaces":[{"id":33070,"name":"Japonia","role":"Miejsce powstania","lat":null,"lon":null,"comment":null,"hierarchy":"Japonia","includeHierarchy":false,"baseConnectionObjects":[]}],"tags":[{"id":35006,"name":"tradycja","comment":null,"hierarchy":"tradycja","includeHierarchy":false,"baseConnectionObjects":[]},{"id":35034,"name":"aktorstwo","comment":null,"hierarchy":"aktorstwo","includeHierarchy":false,"baseConnectionObjects":[]},{"id":35036,"name":"maska","comment":null,"hierarchy":"maska","includeHierarchy":false,"baseConnectionObjects":[]}],"publicDescriptions":[{"text":"\u003Cp\u003EW japo\u0144skim klasycznym teatrze \u003Cem\u003En\u014d \u003C\/em\u003Emaska jest najwa\u017cniejszym atrybutem aktora pierwszoplanowego \u003Cem\u003Eshite. \u003C\/em\u003ETo dzi\u0119ki niej aktor mo\u017ce wcieli\u0107 si\u0119 w posta\u0107 ze \u015bwiata realnego (np. wojownika, m\u0142odej kobiety, starca) czy ponadnaturalnego (demona, b\u00f3stwa, niebianki itp.). Na\u0142o\u017cenie maski ma przede wszystkim s\u0142u\u017cy\u0107 przemianie bohatera, w wyniku kt\u00f3rej widzowie b\u0119d\u0105 mogli pozna\u0107 skrywane wcze\u015bniej sekrety (takie jak pozaziemskie pochodzenie postaci), targaj\u0105ce nim gwa\u0142towne uczucia (\u017cal, zazdro\u015b\u0107 czy szale\u0144stwo). Ta sama rola mo\u017ce by\u0107 odegrana w r\u00f3\u017cnych maskach, a jedna maska mo\u017ce s\u0142u\u017cy\u0107 kilku rolom, jednak nie obowi\u0105zuje tu zasada pe\u0142nej dowolno\u015bci. O przeznaczeniu maski decyduje przede wszystkim tradycja szko\u0142y \u003Cem\u003En\u014d \u003C\/em\u003Ei repertuar\u003Cem\u003E.\u003C\/em\u003E\u003Cbr \/\u003E\r\nPrezentowany obiekt wpisuje si\u0119 w typ zwany \u003Cem\u003Eko-omote\u003C\/em\u003E\u00a0 (dos\u0142ownie t\u0142umaczony jako \u201ema\u0142a maska\u201d) i ma podkre\u015bla\u0107 niewinno\u015b\u0107 pi\u0119tnasto-, szesnastoletniej dziewczyny. Wyra\u017ca wewn\u0119trzne pi\u0119kno postaci i klasyczn\u0105 surowo\u015b\u0107 b\u0119d\u0105c\u0105 odzwierciedleniem estetyki dawnych epok.\u003Cbr \/\u003E\r\n\u003Cem\u003EKo-omote\u003C\/em\u003E pojawiaj\u0105 si\u0119 w sztukach, kt\u00f3rych bohaterkami s\u0105 m\u0142ode kobiety takie jak: Shizukagozen w dramacie \u003Cem\u003EFunabenkei\u003C\/em\u003E (\u003Cem\u003EBenkei na mo\u015bcie\u003C\/em\u003E), nimfa motyla w sztuce \u003Cem\u003EKoch\u014d\u003C\/em\u003E (\u003Cem\u003EMotyle\u003C\/em\u003E), duch dziewczyny o imieniu Unai \u003Cem\u003Ew Motomezuka\u003C\/em\u003E, duch Matsukaze w sztuce pod tym samym tytu\u0142em.\u003Cbr \/\u003E\r\nNajbardziej znane maski tego typu tworzy\u0142y s\u0142ynny tryptyk o nazwie \u003Cem\u003Esetsugekka \u003C\/em\u003E(\u015bnieg\u00a0\u2013\u00a0ksi\u0119\u017cyc\u00a0\u2013\u00a0kwiat). Wykona\u0142 je w XVI wieku mistrz Takiemon Ishikawa i by\u0142y to zapewne jego najwybitniejsze prace. Ka\u017cda z nich mia\u0142a przywo\u0142a\u0107 odpowiednio: obraz zimowego pejza\u017cu pokrytego \u015bniegiem, widok jesiennego ksi\u0119\u017cyca i \u015bwie\u017co\u015b\u0107 wiosennych kwiat\u00f3w. Maska S\u014deia \u014cgury podarowana Muzeum Manggha nawi\u0105zuje do s\u0142ynnej maski\u00a0\u003Cem\u003E\u015anieg \u003C\/em\u003EIshikawy.\u00a0\u003C\/p\u003E","author":null,"copyright":null,"event":null}],"description":null},"type":{"id":3531,"name":"Zobacz te\u017c:","feature":1},"comment":null,"position":7,"url":null},{"id":67517,"object":{"id":1174,"title":"Maska kartona\u017cowa","image":{"id":79879,"position":null,"filePath":"a0\/9c\/a09c3700149976d1636c55961273b318","extension":"jpg","altText":null,"altTextEn":null,"vimeoUrl":null},"authors":[],"periods":[{"id":34566,"name":"306\u201330 p.n.e.","comment":"okres ptolemejski"}],"createPlaces":[],"tags":[{"id":34997,"name":"archeologia","comment":"","hierarchy":"archeologia","includeHierarchy":false,"baseConnectionObjects":[]},{"id":34921,"name":"wykopaliska","comment":"","hierarchy":"wykopaliska","includeHierarchy":false,"baseConnectionObjects":[]},{"id":34872,"name":"portret","comment":"","hierarchy":"portret","includeHierarchy":false,"baseConnectionObjects":[]},{"id":35153,"name":"nekropolia","comment":"","hierarchy":"nekropolia","includeHierarchy":false,"baseConnectionObjects":[]},{"id":35071,"name":"staro\u017cytny Egipt","comment":"","hierarchy":"staro\u017cytny Egipt","includeHierarchy":false,"baseConnectionObjects":[]},{"id":35036,"name":"maska","comment":"","hierarchy":"maska","includeHierarchy":false,"baseConnectionObjects":[]},{"id":35216,"name":"sarkofag","comment":"","hierarchy":"sarkofag","includeHierarchy":false,"baseConnectionObjects":[]}],"publicDescriptions":[{"text":"\u003Cp\u003EAnonimowa maska kartona\u017cowa pochodzi prawdopodobnie z okresu ptolemejskiego (306\u201330 r. p.n.e.). Maska jest z\u0142ocona na twarzy; oczy, \u017arenice i brwi zaznaczone s\u0105 na czarno. Posiada typow\u0105 niebiesk\u0105 peruk\u0119 (nemes). Przedstawienie zmar\u0142ej osoby jest wyra\u017anie idealizowane, nie posiada ona \u017cadnych indywidualnych cech.\u003Cbr \/\u003E\r\nRozdzia\u0142 151.\u00a0\u003Cem\u003EKsi\u0119gi Umar\u0142ych\u003C\/em\u003E wymienia mask\u0119 grobow\u0105 jako niezb\u0119dny element s\u0142u\u017c\u0105cy ochronie g\u0142owy zmar\u0142ego. Maski gipsowe, zdj\u0119te z twarzy zmar\u0142ego, pojawi\u0142y si\u0119 pod koniec Starego Pa\u0144stwa, za\u015b od Pierwszego Okresu Przej\u015bciowego zacz\u0119to wyrabia\u0107 kartona\u017ce pokrywaj\u0105ce ca\u0142e cia\u0142o. W okresie ptolemejskim kartona\u017ce produkowane by\u0142y ze starych zwoj\u00f3w papirusowych lub z lnu.\u003C\/p\u003E","author":null,"copyright":null,"event":null}],"description":""},"type":{"id":3531,"name":"Zobacz te\u017c:","feature":1},"comment":null,"position":8,"url":null}],"articles":[{"scriptAuthor":"\u003Cp\u003EMagdalena Turowska\u003C\/p\u003E","scriptCopyright":{"id":32444,"name":"CC BY 4.0 Uznanie autorstwa 4.0","image":"\/uploads\/media\/dictionaries\/copyright\/ccby_40.jpg","link":"https:\/\/creativecommons.org\/licenses\/by\/4.0\/deed.pl","restricted":false},"lector":"\u003Cp\u003EJakub Kosiniak\u003C\/p\u003E","lectorCopyright":{"id":32444,"name":"CC BY 4.0 Uznanie autorstwa 4.0","image":"\/uploads\/media\/dictionaries\/copyright\/ccby_40.jpg","link":"https:\/\/creativecommons.org\/licenses\/by\/4.0\/deed.pl","restricted":false},"audio":{"id":94675,"filePath":"\/uploads\/media\/articles\/listenable\/1164\/MOK_M_O_A_251_Maska_rytualna_kanaga.mp3","extension":"mp3","altText":null,"fileName":null},"object":{"id":1917,"title":"Maska rytualna \u201ekanaga\u201d","inventoryNumber":"MOK-17"},"id":1164,"title":"\u003Cp\u003EMaska rytualna \u0026bdquo;kanaga\u0026rdquo;\u003C\/p\u003E","authors":[{"id":37843,"name":"Audiotour.pl s.c. Micha\u0142 Krynicki, Agnieszka Krynicka"}],"creators":[],"quote":null,"quoteVisible":false,"shortDescription":null,"publicationDate":"2020-09-15","category":2,"templateName":"Audiodeskrypcja","color":"#ffffff","titleColor":"#ffffff","image":{"id":94676,"filePath":"\/uploads\/media\/articles\/listenable\/1164\/M_O_A_251_00.jpg","extension":"jpg","altText":null,"fileName":null},"keywords":[],"liked":false,"likesNumber":0,"slug":null,"articleTypes":[],"cycles":[]},{"attachment":null,"attachmentType":"externalLink","externalLink":"https:\/\/malopolskatogo.pl\/warstwa-po-warstwie-odkrywanie-olkusza\/","id":1938,"title":"\u003Cp\u003E\u003Cstrong\u003EWarstwa po warstwie. \u003C\/strong\u003E\u003Cbr \/\u003E\r\n\u003Cstrong\u003EOdkrywanie Olkusza\u003C\/strong\u003E\u003C\/p\u003E","authors":[{"id":38207,"name":"Anna Stelmach"}],"creators":[],"quote":null,"quoteVisible":false,"shortDescription":"\u003Cp\u003ENa zaskakuj\u0105cy spacer po pe\u0142nym ciekawostek Olkuszu zaprasza Ma\u0142opolska To Go.\u003C\/p\u003E","publicationDate":"2021-12-21","category":5,"templateName":"Spacer","color":"#ffffff","titleColor":"#ffffff","image":{"id":232386,"filePath":"\/uploads\/media\/articles\/advertorial\/1938\/logo-MTG.png","extension":"png","altText":null,"fileName":null},"keywords":[],"liked":false,"likesNumber":0,"slug":null,"articleTypes":[],"cycles":[]}],"imageDesktop":"\/uploads\/media\/objects\/1917\/M_O_A_251_1D__16_9.jpg","imageTablet":"\/uploads\/media\/objects\/1917\/M_O_A_251_1D__1_1.jpg","imageMobile":"\/uploads\/media\/objects\/1917\/M_O_A_251_1D__3_5.jpg","dialectalTerms":[],"programmesParticipation":[],"editionNumber":null,"wwwDescriptionSimplified":null,"wwwDescriptionAutism":null,"wwwDescriptionAd":null,"dimensionTextWithDuration":"wysoko\u015b\u0107 93 cm, szeroko\u015b\u0107 53 cm (ramion)","creditLine":null,"editionData":[],"dictionaryZoologicalSystematicsDTO":null,"rarity":null,"archeoPeriods":[],"theatricalItems":null,"archaeologicalSite":null,"catalogNumber":null,"specificDimensionDescription":null,"history":null,"originSignatures":null,"originSubtitles":null,"archetype":null,"watermarks":[],"issuers":[],"virtualExhibitionSlides":[],"originalCreateDate":null,"fillCardDate":null,"exhibitionLabelContent":null,"placeObject":null,"carrierDate":null,"transcription":null,"objectCardType":null,"duration":null,"objectCategory":[],"artworkPersons":[],"ageRating":null,"artworkLocations":[],"timerRanges":[],"chronologicalRecordingRanges":[],"eCollections":[],"objectTags":[],"camps":[],"createdAt":"2019-10-22 10:59:00","updatedAt":"2023-03-17 12:35:47","chronology":null,"ar":null,"zone":null,"room":null,"plotNumber":null,"plot":null,"quarter":null,"meter":null,"archeoExcavations":[],"archeoItems":[],"archeoLayers":[],"processingContractors":[],"reportCaseDate":null,"isImprintPresent":false,"copyEdition":null,"tracesOfUses":[],"printsCondition":[],"coinsCondition":[],"rulers":[],"mints":[],"imprints":[],"historicalExtraNumbers":[],"oldCreatorAttributions":[],"provenances":[],"precedentMuseumObjectId":null,"precedentInventoryNumber":null},"status":200,"message":null}